عباس قديانى

510

فرهنگ جامع تاريخ ايران ( فارسى )

را پس از چهل روز از پادشاهى انداخته و كور كردند و باز شاهرخ نابينا را به پادشاهى برداشتند . شاهرخ تا سال 1210 ه . ق . ، در حكومت خراسان باقى بود و سرانجام در زير شكنجهء آقا محمد خان قاجار درگذشت . شاهرخ - ميرزا شاهرخ چهارمين فرزند تيمور كه بعد از پدر صاحب تخت و تاج ايران شد . شاهرخ در 779 ه . ق . ، به دنيا آمد و در سن بيست سالگى حكمران بالاستقلال خراسان بود و چون بر تخت نشست 38 سال داشت . وى مازندران ، ماوراء النهر ، فارس ، كرمان و آذربايجان را به تصرف خود درآورد و با « قرايوسف » و پسرش اسكندر مبارزات بسيار كرده و فاتح شد . وى جبران خرابيهاى پدر را كرد و ديوارهاى هرات و مرو را ساخت و در آبادى شهرها همت گماشت ، 850 ه . ق . شاه رستم عباسى نوزدهمين اتابك از سلسلهء لر كوچك ؛ پسر شاه حسين عباسى كه بعد از پدر به امارت رسيد . امارت او مقارن با ظهور صفويه بود و شاه اسماعيل اول صفوى در سفر خوزستان ، كه جهت دفع مشعشيان رفته بود او را نيز مغلوب و اسير كرد ، اما بعد او را بنواخت و بعد از او امارت به پسرش اغور شاه رسيد . شاه ركن الدين حسن پس از خواجه قطب الدين سليمانشاه شاه شجاع مقام وزارت را به شاه ركن الدوله حسن پسر معين الدين اشرف محول كرد ولى بعد از چند روز به‌علت حيله‌اى كه به كار برده بود مورد غضب شاه شجاع واقع گرديد و كشته شد . شاهزاده بيگم صفوى 1086 ق . از زنان خيّر و دانش‌دوست . وى دختر شاه عباس اول صفوى ( 996 - 1038 ق . ) بود و مدرسه‌اى در اصفهان بنا كرد كه به نام مدرسهء شاهزاده شهرت يافت . ابو المظفر محمد جعفر حسينى كتاب التحفة النوابيه و الهداية الاخرويه را به اسم او تأليف كرد كه مشتمل است بر نه باب ، شش باب ترجمه فارسى كتاب مفتاح الفلاح شيخ بهايى در اعمال روزوشب است . باب هفتم درباره مختصرى از اعمال ماه‌هاى رجب ، شعبان و رمضان است . باب هشتم درباره اعمال ساير روزهاى متبرك سال است و بالاخره باب نهم در آداب دعا و اوقات آن و آداب سفر است . نسخه‌اى از اين كتاب به خط محمد حسين اصفهانى در كتابخانه مدرسه عالى شهيد مطهرى ( سپهسالار ) موجود بوده كه تاريخ كتابت آن سال 1086 ق . است . شاه سلطان حسين از سلاطين صفوى ( 1106 - 1135 ه . ق . ) ، فرزند شاه سليمان . نام وى حسين ميرزا بود كه توسط بزرگان مملكت پس از شاه سليمان به جانشينى پدر انتخاب شد . وى اخلاقى آرام و قلبى رئوف داشت . از وقايع زمان وى تيره شدن روابط با عثمانى ، شورش بلوچها و لزگيها بود و اولين معاهده بين دولت ايران و فرانسه در 1120 ه . ق . در عهد سلطان حسين بسته شد و سفير فرانسه به نام ميشل در اصفهان به خدمت وى رسيد . پس از سلطان حسين پسرش طهماسب دوم و پس از وى عباس سوم اسما به سلطنت رسيدند و سرانجام پادشاهى از ايشان به نادرشاه افشار منتقل گشت .